20. nov, 2014

Nationaal Comité 4 en 5 mei

Het Nationaal Comité 4 en 5 mei heeft in 2014 ter viering van zeventig jaar bevrijding de website www.tweedewereldoorlog.nl/70jaarbevrijding gelanceerd. Voor de tekst is gebruik gemaakt van websites van verschillende organisaties, waaronder Liberation Route Europe en Wageningen45. Deze organisaties richten zich echter meer op vormen van herdenkings- en bevrijdingstoerisme dan op het verstrekken van juiste historische informatie. Het Nationaal Comité 4 en 5 mei legt in zijn conceptvisie juist het accent op de inhoud van de historische context. Het wil het herdenken op 4 mei en het vieren op 5 mei terecht nadrukkelijk in de historische context van de Tweede Wereldoorlog plaatsen. Het wil het accent leggen op wat we herdenken en vieren, op de inhoud dus. Het kritiekloos overnemen van informatie van Liberation Route Europe of Marketgarden70 betekent het bieden van een sterk vertekende, onjuiste beeldvorming van operatie Market Garden. Het werkelijke einddoel van die operatie was het vestigen van een bruggenhoofd op de Veluwe met het front naar het oosten. Dit bruggenhoofd moest uitlopers over de IJssel hebben bij Zwolle, Deventer en Zutphen.

Wat beweert het comité? Het geallieerde brede front moest tot stilstand komen om operatie Market Garden mogelijk te maken. Hoofddoelen van operatie Market Garden waren het oversteken van de Rijn bij Arnhem en vervolgens ‘oostwaarts Duitsland binnentrekken’. Deze opmerkingen zijn onjuist. Het comité vervolgt: hoofddoelen van deeloperatie Market ten noorden van de Neder-Rijn waren de bruggen bij Arnhem die toegang gaven tot het Duitse laagland. Einddoel van de grondtroepen (deeloperatie Garden) was Arnhem. Deze mythe leidde tot het gebruik van de mythen slag om Arnhem en slag om de Rijnbrug. Die grondtroepen bestonden niet slechts uit het 30ste legerkorps, maar uit de drie legerkorpsen van het Britse Tweede Leger. De Britse verkenners kwamen wel bij Wolfheze aan, maar vielen al snel in een Duitse hinderlaag. Niet drie bataljons moesten oprukken naar de Rijnbrug, maar alleen het 2de parachutistenbataljon onder Frost. De grondtroepen (deeloperatie Garden) strandden niet op 5 kilometer van Arnhem, maar op 11 kilometer van die stad ten zuiden van Elst. De Britten moesten zich 19 september 1944 terugtrekken naar Hartenstein. Deeloperatie Market was ten noorden van de Neder-Rijn binnen twee dagen mislukt. Het comité beweert dat de troepen daar een bruggenhoofd probeerden te vormden. Dat lieten die troepen juist na. Ze betrokken een relatief klein gebied rond Hartenstein. Ze verzuimden daarin op te nemen een sterk verdedigde Westerbouwing en de tot 20 september ’s avonds bestaande oeververbinding (pontveer) met de Betuwe. Van een bruggenhoofd waaruit de aanval zou kunnen worden voortgezet, was dus geen sprake. Tussen Arnhem en Nijmegen ontstond geen niemandsland, zoals het comité stelt, maar het sterk verdedigde Over-Betuwse bruggenhoofd. Verdedigers in dat bruggenhoofd waren Britse infanteriedivisies en in oktober en november de 101ste Amerikaanse Luchtlandingsdivisie. Dit bruggenhoofd was wel bedoeld om de aanval voort te zetten.

Het comité neemt van het Comité 4 en 5 mei Wageningen, nu www.wageningen45, informatie over 5 en 6 mei 1945 over. Het erkent dat ook ‘het Duitse leger’ in Nederland 4 mei gecapituleerd heeft op de Lüneburger Heide. Het erkent voorts dat deze capitulatie 5 mei 1945 om 08.00 uur in werking trad. Nederland was vrij en bevrijd. Wat gebeurde er dan in Wageningen? Dan volgt klinkklare nonsens, beter gezegd de bekende geschiedvervalsing. Daar vonden gesprekken plaats. ‘De precieze inhoud van die gesprekken blijft onduidelijk, maar sommige gegevens zijn wel bekend.’. ’s Morgens is gesproken over de ‘overgavevoorwaarden’ en ’s middags over ‘overgavevoorwaarden’ in de vorm van overgavebevelen. ‘Ondanks dat het geen officiële, rechtsgeldige capitulatie is geweest, is de ondertekening toch van groot belang voor Nederland. Op deze dag heeft de Duitse opperbevelhebber van het Duits leger in Nederland nadrukkelijk gezegd dat ze capituleren en dat de oorlog is afgelopen. Een belangrijk moment voor Nederland. Het is te vergelijken met de Nederlandse capitulatie van 15 mei 1940’, aldus ‘Wageningen’ (zie tekst hierboven). ‘Zeer waarschijnlijk is Blaskowitz op 6 mei teruggekomen om de geallieerden de informatie te verstrekken die ze op 5 mei gevraagd hadden. Namelijk de informatie over de Duitse troepen in het nog bezette deel van Nederland. Hij tekent ook documenten waarin staat dat hij de orders heeft ontvangen en heeft uitgevoerd. Dit vindt plaats op een boerderij in de buurt van de Nude’.

Geschiedvervalsing is blijkbaar nog steeds nodig om te kunnen spreken van Wageningen Stad der Bevrijding en de Vrede van Wageningen 1945. In werkelijkheid was 4 mei in Duitsland de onvoorwaardelijke capitulatie getekend. Over voorwaarden kon dus niet gesproken worden. De gesprekken waren duidelijk. Aan de orde waren uitsluitend de overgavebevelen ter implementatie van de capitulatie op de Lüneburger Heide. Die tekende Blaskowitz 5 mei om 16.30 uur. Hij moest allerlei militair relevante informatie verstrekken. Hij vroeg en kreeg daarvoor een dag uitstel. De volgende dag leverde hij onderweg  al informatie af bij de bevelhebber van de Britse 49ste infanteriedivisie. Die moest de eveneens met een dag uitgestelde Brits-Canadese opmars naar het westen van Nederland voorbereiden. In de aula van de landbouwhogeschool werkten Canadezen en Duitsers de details verder uit (foto: Blaskowitz verlaat de aula. Beeldbank WO2-NIOD). De kop 'Overgave' is dan ook onjuist.

Bevrijdingsdag 5 mei viert Nederland dat de capitulatie op de Lüneburger Heide 5 mei om 08.00 uur in werking trad. Nederland was vrij.