12. feb, 2016

Mythen rond Duitse documentaire Krieg Am Niederrhein (1975, 122’)

Het Bevrijdingsmuseum in Groesbeek vertoont in februari en maart 2016 een reeks voorstellingen van de Duitse film 'Krieg am Niederrhein' (1975, 135’). De (driedelige) documentaire is gemaakt door H. Bosch en W. Haas van Kreis Kleve en gaat voornamelijk over de Brits-Canadese operatie Veritable naar Wesel (8 februari tot 10 maart 1945). Aan de orde komen ook de oversteek over de Rijn (operatie Plunder) en de luchtlandingen bij Hamminkeln (operatie Varsity), 23 en 24 maart 1945.

De samenstellers namen de Britse visie op operatie Market Garden over met als operatiedoel oprukken naar Arnhem en vervolgens om de Siegfriedlinie heen naar het Ruhrgebied en Berlijn. In werkelijkheid was het operatiedoel vestiging van een bruggenhoofd tussen Arnhem en het IJsselmeer met diepe uitlopers over de IJssel. Het bruggenhoofd moest later als uitvalsbasis kunnen dienen voor een opmars naar het Ruhrgebied. 

Het Bevrijdingsmuseum gebruikt een drietal mythen in zijn persbericht: (http://www.bevrijdingsmuseum.nl/Basis.aspx?Tid=2&Lid=76&Lit=VIEW&QUERY=NBMU_nieuws.Id=%27192%27 ….) Het spreekt over het Rijnlandoffensief of operatie Veritable als de grootscheepse geallieerde aanval op de Niederrhein vanuit het Rijk van Nijmegen. Het laat deze operatie duren tot en met de oversteek van de Rijn bij Wesel op 23 en 24 maart 1945. Deze oversteek en de vestiging van bruggenhoofden aan de oostelijke zijde van de Rijn vielen echter onder de operaties Plunder en Varsity. Omroep Gelderland neemt dit persbericht kritiekloos over. 

Liberation Route Europe verspreidt zelfs de mythe dat Montgomery de bedenker was van het Rijnlandoffensief (http://liberationroute.nl/nederland/verhaallijn/the-rhineland-offensive). Uiteraard viel dat grootscheepse geallieerde offensief onder opperbevelhebber Eisenhower. Voor het Rijnlandoffensief werden niet slechts troepen bijeengebracht bij Groesbeek en Nijmegen, maar ook verder naar het zuiden tot de Zwitserse grens. Het hoofddoel was niet het veroveren van het gebied ten westen van de Rijn, maar het vernietigen van de Duitse strijdkrachten in dat gebied. De geallieerde legers waren geen bevrijdingslegers, maar vernietigingslegers; hun operaties geen bevrijdingsoperaties; hun opmarsroute geen bevrijdingsroute en hun einddoel niet bevrijding van Europa maar de overwinning in Europa. Victory in Europe-Day is 8 mei 1945, de dag waarop de capitulatie van de Duitse strijdkrachten in Reims in werking trad. De Tweede Wereldoorlog in Europa was afgelopen. Troepen van het 1ste Canadese Leger hielden maandag 21 mei 1945 geen bevrijdings- maar een overwinningsparade in Den Haag.

Het Rijnland is gesitueerd in de deelstaten Noordrijn-Westfalen en Rijnland-Palts. Doel van het geallieerde Rijnlandoffensief was vernietiging van de Duitse strijdkrachten ten westen van de Rijn. Generaal Eisenhower handhaafde voor de opmars naar de Rijn de bekende strategie van een breed front van de Noordzee tot de Zwitserse grens. De troepen van de Noordzee tot Nijmegen bleven in hun posities ten zuiden van de Maas. De opmars bestond uit troepen van drie legergroepen en zeven legers. Veldmaarschalk Montgomery was bevelhebber van de Brits-Canadese Noordelijke Legergroep; generaal Bradley van de Centrale Amerikaanse Legergroep en generaal Devers van de Zuidelijke Amerikaans-Franse Legergroep.  Het Rijnlandoffensief bestond uit drie fasen. De Brits-Canadese operatie Veritable vormde met operatie Grenade van het Amerikaanse Negende Leger de eerste fase van het offensief in de vorm van een tangbeweging. Britten en Canadezen trokken vanuit het Rijk van Nijmegen naar het zuidoosten. Zij vormden het noordelijke deel van de tangbeweging. Het Amerikaanse Negende Leger vormde het zuidelijke deel van de tangbeweging met een opmars over de Roer naar de Rijn (23 februari tot 11 maart 1945). De tweede en derde fase bestond uit de opmars van respectievelijk de Centrale Legergroep en de Zuidelijke Legergroep.